Η αντιπολίτευση στο Ιράν γιατί δεν κάνει κάτι ;

Η κατάσταση της αντιπολίτευσης στο Ιράν είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Η εντύπωση ότι «τα πάντα είναι διαβρωμένα» δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αν σκεφτούμε ότι το καθεστώς έχει κατασκευάσει ένα σύστημα που καθιστά την οργανωμένη αντίσταση σχεδόν αδύνατη. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχουν μετατραπεί από μια παραστρατιωτική οργάνωση, σε έναν πανίσχυρο μηχανισμό που ελέγχει πλέον τα νευραλγικά σημεία του ιρανικού κράτους.Οι Φρουροί δεν είναι μόνο στρατιωτική δύναμη, αλλά και μια τεράστια «οικονομική μηχανή».Υπολογίζεται ότι ελέγχουν το 30% έως 50% του ΑΕΠ του Ιράν. Δραστηριοποιούνται σε στρατηγικούς τομείς όπως οι κατασκευές, οι τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια και η γεωργία. Διαχειρίζονται «σκιώδη» δίκτυα μεταφοράς πετρελαίου και παράνομες εμπορικές δραστηριότητες, κάτι που τους επιτρέπει να χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις τους και να διατηρούν την επιρροή τους ανεξάρτητα από την επίσημη κρατική οικονομία.
Ωστόσο, η αντίσταση υπάρχει, αλλά αντιμετωπίζει ανυπέρβλητα εμπόδια:

1. Η «Αρχιτεκτονική» της Καταστολής

Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) δεν είναι μόνο στρατός, είναι και υπηρεσία πληροφοριών.Πληροφοριοδότες παντού: Το δίκτυο των Basij (της λαϊκής πολιτοφυλακής) έχει διεισδύσει σε κάθε γειτονιά, πανεπιστήμιο και χώρο εργασίας. Είναι σχεδόν αδύνατο να οργανωθεί μια ομάδα αντίστασης χωρίς να διεισδύσουν άμεσα πράκτορες του καθεστώτος.
Ψηφιακός έλεγχος: Το Ιράν διαθέτει ένα από τα πιο εξελιγμένα συστήματα ελέγχου του διαδικτύου. Η επικοινωνία μεταξύ αντιφρονούντων παρακολουθείται στενά, και η χρήση κρυπτογραφημένων εφαρμογών τιμωρείται αυστηρά.

2. Η «Διάσπαση» της Αντιπολίτευσης

Η αντιπολίτευση στο Ιράν δεν είναι ενιαία, γεγονός που ευνοεί το καθεστώς. Υπάρχουν πολλοί Ιρανοί (ακόμα και μέσα στο σύστημα) που διαφωνούν με την πολιτική των Φρουρών, αλλά φοβούνται ότι μια κατάρρευση θα οδηγήσει σε εμφύλιο πόλεμο ή ξένη κατοχή, οπότε επιλέγουν τη σιωπή.
Εξωτερική Αντιπολίτευση: Οι ομάδες της διασποράς είναι συχνά διαιρεμένες μεταξύ τους (μοναρχικοί, κοσμικοί δημοκράτες, αριστεροί, εθνικιστές). Δεν έχουν καταφέρει ποτέ να συμφωνήσουν σε ένα κοινό πρόγραμμα για το «μετά-Χαμενεΐ» Ιράν, κάτι που τους καθιστά αδύναμους ως εναλλακτική λύση στα μάτια του απλού πολίτη.

3. Το «Σύνδρομο του Φόβου»

Μετά από δεκαετίες εκτελέσεων, φυλακίσεων και εξαφανίσεων, ο φόβος είναι βαθιά ριζωμένος.Οι Φρουροί δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ακραία βία για να καταστείλουν διαδηλώσεις. Οι πρόσφατες κρίσεις έχουν δείξει ότι το καθεστώς είναι διατεθειμένο να «αιματοκυλήσει» τους δρόμους για να διατηρήσει την εξουσία του.
Η έλλειψη πρόσβασης σε όπλα για τους πολίτες  σημαίνει ότι οποιαδήποτε αντίσταση είναι άνιση: ο πολίτης με μια πέτρα απέναντι σε έναν στρατιώτη με αυτόματο όπλο.

4. Η Έλλειψη «Ηγέτη»

Το καθεστώς είναι πολύ προσεκτικό στο να εξουδετερώνει εν τη γενέσει τους όποιους χαρισματικούς ηγέτες θα μπορούσαν να ενώσουν τον κόσμο. Όποιος αποκτά εμβέλεια και επιρροή, είτε συλλαμβάνεται, είτε δολοφονείται, είτε εξορίζεται.

Υπάρχει ελπίδα;

Παρά τα παραπάνω, η αντίσταση δεν έχει σβήσει, αλλά έχει αλλάξει μορφή:«Παθητική» αντίσταση: Μέσα στην καθημερινότητα, οι Ιρανοί επιδεικνύουν ανυπακοή (π.χ. γυναίκες που δεν φορούν μαντίλα παρά τους νόμους, χρήση VPN για πρόσβαση σε απαγορευμένο περιεχόμενο, κοινωνική αποστασιοποίηση από το καθεστώς).
Η «οικονομική» ρωγμή: Η μεγαλύτερη απειλή για τους Φρουρούς δεν είναι αυτή τη στιγμή μια ένοπλη εξέγερση, αλλά η οικονομική κατάρρευση. Αν οι μισθοί των στρατιωτών και των αστυνομικών σταματήσουν να καταβάλλονται λόγω των κυρώσεων και της κακοδιαχείρισης, τότε το «τείχος» προστασίας του καθεστώτος μπορεί να αρχίσει να ραγίζει από μέσα.

Δεν είναι ότι «δεν υπάρχουν» αντιπολιτευόμενες δυνάμεις, αλλά ότι είναι απομονωμένες, καταδιωκόμενες και χωρίς κεντρικό συντονισμό. Το σύστημα των Φρουρών είναι σαν ένα «οχυρό» που έχει απομονώσει τον εαυτό του από την κοινωνία. Η αλλαγή στο Ιράν, αν έρθει, είναι πιο πιθανό να προέλθει από μια εσωτερική «κατάρρευση» του συστήματος λόγω οικονομικής αδυναμίας, παρά από μια οργανωμένη επανάσταση των πολιτών.